داروها, پزشکی نوین

چند نکته از دگزامتازون

دگزامتازون,تزریق,کورتون,آمپول

دگزا متازون یا آنطور که بعضا گفته میشود دگزا، یکی از داروهایی است که در اشکال مختلف خود (شربت، قرص، قطره، آمپول و پماد و محلولها) یکی از پرکاربردترین داروهاست و در نتیجه ابهامات و سوالات هم پیرامون آن زیاد است.

معرفی:

دگزامتازون یک دارو از دسته کورتیکو استروئید هاست. از داروهای معروف دیگر در این دسته میتوان به بتامتازون – کورتیزون – پردنیزولون و هیدروکورتیزون اشاره کرد. کورتیکو استروئیدها یا همان کورتون ها داراری اثرات گسترده ای در قسمتهای مختلف بدن هستند که این اثرات گسترده همانطور که می توانند در درمان طیف زیادی از بیماریها مفید باشند، می توانند عوارض جانبی زیادی هم به جا بگذارند.

سوالات رایج:

۱- دگزامتازون چه تاثیری در اشتها و چاق کردن دارد؟

پاسخ: دگزامتازون اشتها را زیاد میکند. علاوه بر آن از طریق ایجاد تورم در بدن شما را چاق میکند. در حقیقت یکی از عوارض استفاده زیاد از کورتون ها ایجاد تورم تدریجی در بدن و افزایش میزان چربی است که باعث پف کردن فرد شده و یا علامتی به نام Moon face  یا ماه رخ! (یعنی گرد و پف کرده شدن صورت) می شود. در نتیجه بیمار احساس میکند که چاق و قوی بنیه شده است. اماحقیقت این است که تمام کورتون ها در استفاده مکرر باعث تحلیل رفتن عضلات وپوکی استخوان می شوند.در حقیقت دگزا متازون بدن شما را رسما به یک پفک تبدیل میکند.

۲-من هر وقت سرما می خورم تا دگزا نزنم خوب نمیشوم. چرا؟

پاسخ: اثر دگزامتازون در سرماخوردگیهای رایج بیشتر علامتی است. یعنی باعث سرکوب واکنشهای ایمنی میشود و در نتیجه علائم بیماری را میپوشاند. این قضیه در سرماخوردگی های ویروسی چندان اشکالی ایجاد نمی کند، اما در سرماخوردگیهای همراه با عفونت باکتریایی (مثلا انواع تب دار یا همراه با گلودرد چرکی) با سرکوب ایمنی بدن، برای باکتریهای فرصتی را برای سازماندهی نیروها و تکثیر فراهم میکند و در نتیجه ممکن است چند روز بعد منجر به شعله ور شدن بیماری و حتی ایجاد عفونتهای شدید تنفسی شود

۳- آیا دگزامتازون می تواند در دوپینگ و تقویت استفاده شود؟

پاسخ: کورتونها می توانند نوعی حالت خوش آنی در فرد ایجاد کنند که به euphoria موسوم است. همچنین باعث تغییرات آنی در میزان قند خون میشوند و بصورت کوتاه مدت ممکن است برخی توانایی های جسمانی را افزایش دهند. البته این داروها در دراز مدت هم باعث پوکی استخوان و هم ضعف ایمنی بدن میشوند بنابراین مصرف مکرر آن حتی به قصد دوپینگ اثرات معکوس خواهد داشت.

نکته: دگزامتازون جزو داروهای ممنوع دوپینگ است.

۴-آیا مصرف دگزامتازون در دوران حاملگی مجاز است؟

پاسخ:دگزامتازون از نظر مصرف در حاملگی جزو گروه c است. یعنی نه جزو داروهای بی خطر است و نه جزو داروهای خطرناک. در صورت صلاحدید پزشک در برخی موارد میتوان با قبول برخی عوارض جانبی از این دارو استفاده کرد. مصرف خودسرانه بویژه در حاملگی کاملا ممنوع است. زیرا ممکن است باعث سرکوب غده فوق کلیه در جنین شود.

۵-من مدتهاست که با تجویز پزشک برای تسکین برخی دردهای مفصلی خود از دگزا متازون استفاده میکنم. الان احساس میکنم حال بهتری دارم. آیا میتوانم دارو را قطع کنم؟

پاسخ: یک اصل کلی در استفاده دراز مدت از کورتون داریم. میزان مصرف کورتون به تدریج زیاد میشود و موقع قطع کردن دارو هم اینکار تدریجا صورت میگیرد. قطع تدریجی بصورت افزایش فواصل مصرف و کم کردن میزان داروی مصرف در هربار استفاده است. هیچگاه مقدار زیادی از کورتون را ناگهان مصرف نکنید یا ناگهان قطع نکنید.

موارد مصرف اساسی دگزامتازون:

۱- ضد التهاب (بخصوص در بیماریهای روماتیسمی-حساسیتهای موضعی یا عمومی-کنترل عوارض بعد از جراحیهای دندان و…)

۲-کاهش ادم مغزی یا ریوی

۳-در درمان برخی اختلالات غده فوق کلیوی

۴-ونیز در بسیاری دیگر از بیماریهای بعنوان درمان اصلی یا کمکی

عوارض شایع و مهم مصرف کورتون:

در مصرف بصورت موضعی (به شکل پماد و قطره یا محلول): تحلیل رفتن پوست در استفاده دراز مدت، لکه افتادن روی پوست و خشکی پوست، تشدید عفونتهای قارچی

در مصرف سیستمیک(خوراکی یا تزریقی): سرخوشی، عوارض گوارشی، تشدید عفونت ها، بیخوابی، پوکی استخوان(در مصرف طولانی)، ضعف ایمنی ، اختلالات هورمونی (نظیر پرمویی، اختلال عادت ماهانه) اتساع شکم و گرد شدن صورت، اختلال آنزیمهای کبدی، تحلیل عضلانی، چرب شدن پوست و تشدید آکنه، تغییرات روحی (نظیر سرخوشی بیش از حد یا تحریک پذیری عصبی)

منابع:

Wikipedia

Harrison’s manual of medicine 16th edition

Katzung And Trevor Pharmacology

144 Comments

  1. احسان

    سلام
    من میخواستم بدونم که دگزا چقدر ودرچه مدت باعث پوک شدن استخوان میشه و آیا میشه اثرشو در حین مصرف با مصرف کلسیم و ویتامین Dخنثی کرد؟
    __________________________________________________________
    سلام
    تنها عارضه دگزامتازون پوکی استخوان نیست که با کلسیم خنثی بشه

  2. نیما

    سلام. من ۱۹سالمه …قدم ۱۷۰ و وزنم ۵۲ کیلوست..از نظر خودم و بقیه خیلی لاغرم..خیلی دوست دارم خوش هیکل بشم و یکم وزنم بره بالا..دیگه از لاغری خسته شدم..لطفا یه دارو بی خطر بهم معرفی کنید..تا بتونم ازش استفاده کنم چاق بشم با تشکر
    ______________________________________________________________
    سلام
    متاسفانه امکان تجویز دارو بصورت غیرحضوری وجود ندارد. لطفا با پزشک خودتان مشورت کنید

  3. setareh

    man 23 salame/165 ghadam va 49 kilo vazn daram/kheili lagharam va ostokhoni/moshkel va bimariye khasi ham nadaram lotfan baraye afzayesh vazn rahnamaiim konid/mamnoon
    ____________________________________________________________________________
    قبل از همه چیز یک سری آزمایش لازم هست و معاینه حضوری. در صورتیکه همه چیز نرمال باشه میشه توصیه های تغذیه ای و داروهای مکمل تجویز کرد. متاسفانه ما نمی تونیم بصورت غیرحضوری هیچ دارویی تجویز کنیم

  4. صابر

    سلام خسته نباشید من ۲۲ سالمه فامیلمون پرستاره تبو لرز داشتم و عفونت بدون نظر پزشک با نظر پرستار پنی سیلین ۶٫۳٫۳ همراه دگزا تزیق کردم معده ام هم خالی بود یه دفعه سرم گیج رفت و چشمم تار شد و حالت تهوع بهم دست داد لطفا توصیه های لازم رو مطرح کنید ممنون
    ___________________________________________________________
    سلام
    توصیه ما مراجعه به پزشک و پرهیز از خوددرمانی یا جستجوی درمان در اینترنت است.
    براتون آرزوی بهبودی و سلامت داریم

  5. مهدی

    سلام.من از حساسیت شدید رنج میبرم و پلیپ بینی هم دارم یه چند وقت دگزامتازون میخوردم به کلی خوب شده بودم.میخواستم از شما بپرسم من میتونم روزی یه دونه قرص دگزامتازون بخورم.ممنون
    ______________________________________________________
    سلام
    برای مدت طولانی توصیه نمیشه

    • مهدی

      سلام مجدد.ببخشید دوباره مزاحم شدم دوره طولانی منظورتون چند وفته؟بعدش گیاه دارویی هست که کورتون داشته باشه.ممنون که جوابمو به این سرعت دادید
      _________________________________________________________
      سلام
      بستگی به شرایط داره، مثلا در مورد شما بهتر هست از داروهای ضدحساسیت غیرکورتون مانند ستریزین و دیگر انتی هیستامینها استفاده بشه و دیگه زیاد از کورتون استفاده نکنید
      داروهای گیاهی اصولا نباید کورتون افزوده داشته باشند اما متاسفانه بعضی عرضه کنندگان سودجوی داروهای گیاهی مواد شیمیایی از قبیل کورتون را به داروهای گیاهی اضافه می کنند

  6. مهدی

    ﺳﻼ‌ﻡ.ﻣﻦ ﺍﺯ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﺷﺪﯾﺪ ﺭﻧﺞ ﻣﯿﺒﺮﻡ ﻭ ﭘﻠﯿﭗ ﺑﯿﻨﯽ ﻫﻢ ﺩﺍﺭﻡ ﯾﻪ ﭼﻨﺪ ﻭﻗﺖ ﺩﮔﺰﺍﻣﺘﺎﺯﻭﻥ ﻣﯿﺨﻮﺭﺩﻡ ﺑﻪ ﮐﻠﯽ ﺧﻮﺏ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻡ.ﻣﯿﺨﻮﺍﺳﺘﻢ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ ﺑﭙﺮﺳﻢ ﻣﻦ ﻣﯿﺘﻮﻧﻢ ﺭﻭﺯﯼ ﯾﻪ ﺩﻭﻧﻪ ﻗﺮﺹ ﺩﮔﺰﺍﻣﺘﺎﺯﻭﻥ ﺑﺨﻮﺭﻡ.ﻣﻤﻨﻮﻥ

  7. زهره

    سلام. دندان درد دارم و آمپول دگزا زدم ۲۴ ساعت خوب بود.حالا بعد ۴روز باز درد دارم دندان پزشک کفت یه دگزا ذیگه بزنم.
    اما میترسم چه کنم خطری داره یا نه.دردم زیاده خیلی قرص خوردم اما بیشتر ۴ ساعت ساکت نگه نمی داره.قرص پلوفنم زیاذش بده چه کنم؟زود بگید درد دارم.
    ___________________________
    اگر ناراحتی معده یا سابقه خونریزی دستگاه گوارش ندارید، می توانید هر ۴ ساعت یک ایبوبرفون یا ژلوفن ۴۰۰ میلی گرمی استفاده کنید و در کوتاه مدت (چند روز) مشکل خاصی ایجاد نخواهد کرد. تزریق مکرر دگزامتازون توصیه نمی شود.
    البته توصیه اصلی ما مراجعه به دندانپزشک برای درمان اساسی دندان است.

    • اگر ناراحتی معده یا سابقه خونریزی دستگاه گوارش ندارید، می توانید هر ۴ ساعت یک ایبوبرفون یا ژلوفن ۴۰۰ میلی گرمی استفاده کنید و در کوتاه مدت (چند روز) مشکل خاصی ایجاد نخواهد کرد. تزریق مکرر دگزامتازون توصیه نمی شود.
      البته توصیه اصلی ما مراجعه به دندانپزشک برای درمان اساسی دندان است.

  8. مهدی

    سلام.خسته نباشی
    من قرار بود به خاطر حساسیتم روزی یک بار قرض دگزامتازون بخورم که شما فرمودید آنتی هیستامین مصرف کنم بهتره حالا یه سوال داشتم من پلیپ بینی هم دارم شبا خیلی اذیت میشم میتونم هر شب موقع خواب یه قرص آنتی هیستامین بخورم و سوال بعدی میشه یه آنتی هیستامین بهم معرفی کنید که عوارضش کمتر از اونا دیگه باشه.ممنون از لطفتون
    _______________________________________________________________
    سلام دوست عزیز
    در مورد درمان پولیپ با توجه به شرایط و نتیجه معاینات و بررسی های بالینی تصمیم گیری میشه. بنابراین بهتر هست که در این مورد به یک متخص گوش و حلق و بینی مراجعه بفرمایید

  9. تارا

    با سلام و تشکر از سایت فوق العادتون
    من دختری ۲۶ ساله هستم.به دلیل حساسیت و تورم شدید گلو دو سال پیش به متخصص آلرژی مراجعه کردم، این دوسال با مصرف واکسن های آلرژی بصورت هفتگی و تصاعدی با شروع از ۰٫۱ تا ۱ میلی بصورت تزریق زیرجلدی (دوره های سه ماهه) و مصرف قرص سیتیریزین یا لوراتادین خیلی بهتر شدم. پزشکم معتقد هستش باید مصرف واکسن ها ادامه داشته باشه. نگرانیه من از عوارض طولانی مدت این واکسن ها و قرص ها هستش. آیا این واکسن ها حاوی کورتون هستن؟ لطفا راهنماییم کنین. با تشکر
    ————————————————————–
    با سلام
    خیر واکسنهای آلرژی حاوی کورتون نیستند

  10. دنیا

    سلام واقعامطالبتون آموزنده بود .خیلی ممنون

  11. شرقی

    سلام خسته نباشید.ممنون از سایت خوبتون یه سوال ازتون داشتم جوابش رو لطفا بدین. من باردارم دو یا سه روزه که رفتم تو ماه چهارم بخاطر درد دندون زیاد دکتر زنان برام دگزا و آموکسی نوشت میخواستم بدونم این آمپول برای جنین ضرر داشته و من زدم خیلی برام مهمه لطفا جوابم رو بدین.
    ———————————————–
    دگزامتازون در صورت مصرف زیاد و مکرر در دوران بارداری میتونه تاثیرات منفی در جنین بذاره، اما در صورتیکه به مقدار کم و در صورت لزوم توسط پزشکتان تجویز شده، جای نگرانی نیست

  12. شرقی

    واقعا ممنونم ازتون. من فقط یکبار و به طور کامل آمپول رو زدم. یک سبد سلامتی برای شما

  13. شیوا

    سلام دکتر عزیز خسته نباشید من چون بچه دار نمیشم دکتر زنان برای من به مدت ۳ ماه قرص دگزا تجویز کرده و ماه اول هروز این قرص را میخوردم و ۲ ماه بعد یک روز درمیان حدود ۳ کیلو افزایش وزن دارم واحساس چاقی بیش از حد میکنم یعنی بیشتر فکر میکنم ورم هستش ایا این ورم یا افزایش وزن از بین میرود بعد از قطع شدن قرص؟ البته من ورزش هم میکنم تا بیشتر از این چاق نشوم .ایا دکتر زنان دوباره میتواند به من کورتون تجویز کند ؟
    ____________________________________________________________
    این کاملا بستگی به شرایط شما و تشخیص علمی پزشکتان دارد.

  14. کیوان

    سلام.من این قرص کسی بهم معرفی کرده میخوام مصرف کنم میخوام بدونم برام مشکلی پیش نمیاد؟
    ______________________________________________________________
    در صورتیکه این فرد یک پزشک است، حتما جوانب کار را در نظر گرفته در غیر اینصورت جواب شما در متن موجود است.

  15. حاتمه فتحی

    با سلام…یه سوال داشتم؟؟؟
    اینکه آیا دگزا متازون برای آفت دهان هم مفید هست یا نه؟؟
    آخه یکی از دکترایی که برا آفت بهش مرجعه کردم ،بهم گفت که قرص دگزا متازون رو پودرش کن بذار رو آفتت خوب میشه….میخواستم مطمئن شم تاثیری داره در این مورد یا نه……
    اگه میشه راهنمایی کنید.ممنون

  16. آرام

    سلام
    ممنون عالي بود من چند وقتي بود مجبور بودم دگزا بزنم و واقعا احساس چاقي ميكردم همه بهم ميگفتن چقدر صورتت تپل شده حالا كه اين مطلب خوندم دليلش فهميدم
    ممنون

  17. hassan

    سلام
    ممنون از اطلاعات خوبتون.دست مریزاد.

  18. مهری

    با سلام و احترام
    پدر من گلوبلاستوما داره که حدودا ۲ماه پیش جراحی انجام داده و الان حدودا ۳ماهه که روزی ۲بار دگزا میرنه الان جاش کبود و دردناک شده،خواستم بپرسم میشه از قرص دگزا استفاده کرد تا جای آمپولا بهتر بشه؟
    مچکرم
    __________________________________________________________________
    سلام دوست عزیز. ضمن ارزوی سلامت برای پدر محترمتان. توصیه می کنیم برای تغییر روش درمان به اینترنت متوصل نشوید. چرا که روش درمان بیمار شما متناسب با شرایط خاص او و توسط پزشک خودش تعیین خواهد شد.
    موفق و سلامت باشید

  19. آشا

    با سلام من فردى بودم با قد ۱۶۸و وزن ۴۳ کيلو بدنم بسيار لاغر نشان ميداد تا اينکه کسى بمن پيشنهاد کرد ک يک بسته صدتايى قرص دگزا متازون را مصرف کنم تا چاق شوم و بعد از ىک ماهو نصفى من پنج کيلو اضافه کردم و حالا يک بسته صدتايى ديگر قرص دگزامتازون خريدم و دارم ب اندامى ک دوستش دارم نزديک ميشم اما ى مدتيه حس ميکنم استخونا پام درد ميکنه و بىحس ميشن مخصوصا وقتى سربالايى يا سرپايينى راه ميرم حالا از شما ميخام ک کمکم کنيد ببينيد مشکل چيه من بايد چکار کنم با تشکر فراوان

  20. مهتاب

    سلام خسته نباشید .عالی بود جواب تمام سوالاتم رو گرفتم…:)

  21. رزیدنت رامین

    سلام مطالب جالبی بود ولی ازعوارضاش کمی کاسته بودید

  22. aboalfazl nurse

    سلام مرسی عالی بود

  23. سپیده

    سلام ..وقت بخیر و خسته نباشید…آیا لوراتادین هم محتوی کورتون هست؟
    _____________________________________________________________
    سلام
    خیر لوراتادین هیچ ارتباطی به کورتونهای ندارد.

  24. sara

    با سلام.. چرا همراه پنی سیلین دگزا تجویز میکنند؟

  25. لیلی

    دکترجون من میخوام واسه چاق شدنم ازقرص دگزااستفاده کنم تاچه حدخطرناکه؟

  26. Zahra

    سلام خوب بود مرسی

  27. نیما

    باسلام
    من به طرز وحشتناک از قرص های دگزا استفاده میکردم و میکنم، از امروز ک search کردم و در مورد عوارض خطرناکش با خبر شدم سعی میکنم رفته رفته قطعش کنم ،بالطف دگزا ۱۵ کیلو اضاف کردم اما افسوس الان پشیمانم، ممنون از اطلاعات مفیدتون.

  28. فوزیه

    با سلام خدمت استاد گرامی من حدود چند سال پیش قرص دگزامتازون و سیپرو هپتادین با هم استفاده می کردم و الان روی قسمت گونه هام لک افتاده سوالم از شما اینه که ایا این لکه ها باقی میمونه یا با مراجعه به پزشک پوست رفع میشه با تشکر

  29. الهام

    سلام برادرم در اثر استفاده بی رویه از قرص دگزامتازون بدنش ورم کلی کرده وبه هر دکتری که مراجعه میکنیم میگن در حیطه تخصصی ما نیست البته یکدفعه دارو رو قطع کرده همه نوع ازمایش هم انجام داده هورمون های بدنش به هم ریخته باید چیکار کنیم وتوصیم به همه جوانها اینه که سر خود هیچ قرصی نخورید مصرف زیاد هر قرصی عوارض داره دگزا شما رو چاق نمیکنه بلکه مثل پفک میشید ممنون میشم اگه راهنمایی کنید

  30. فقط ۱۰. روزم میخوام مصرف کنم بعد ۱۰. روز بیخیالش میشم

  31. بنفشه

    سلام، مرسی از سایت فوق العادتون، یک سوال داشتم، من ۲۰ سال دارم و الان حدود ۲ دفعه هست که هنگام عادت ماهانه مجبور به تزریق دگزا شده ام، میخواستم ببینم آیا بعدا عوارضی در بچه دار شدنم خواهد داشت یا نه? ، تشکر

  32. فاطمه احمدي

    سلام من دختر ۱۶ ماه دارم چند وقت بود كه دخترم برونشيت شده بود و تب شديد داشت و دكتر گفته بود كه اگه نشه حتما بايد آمپول دگزا بزنيد و چون تبش قطع نشد منم مجبور شدم كه برخلاف ميل باطني ام امپولشو زدم خيلي نگرانم با توجه به معايب دگزا چي كاري انجام بدم كه اثر آمپول لااقل كمرنگ بشه البته دو تا بايد ميزدم ولي من يكي زدم خواهشا راهنماييم كنيد با سپاس
    _______________________________________________________________________________
    سلام
    دگزامتازون یک داروی مورد تایید در تمام کشورهاست و اگر به جا و صحیح استفاده بشه فایده اش خیلی بیشتر از عوارضش خواهد بود.

  33. زهرا

    سلام یه پسر ۴ساله دارم . تا حالا دوبار تب زیاد کرده که با شیاف و شربت ایبوپروفن اصلا تبش پایین نیومده . دکتر دو سوم دگزا را براش تجویز کرده. شنیدم امپول دگزا باعث میشه تا شش ماه کلسیم جذب نشه و ناراحتم .
    ___________________________________________________________________________
    سلام
    امیدوارم حال پسرتون خوب بشه
    به مبالغه های غیرعلمی در مورد عوارض داروها توجه نکنید و سعی کنید که بر اساس توصیه های علمی پزشک مورد اعتمادخود عمل کنید.

  34. Taymaz

    سلام من ب توصيه دامادمون براي چاقي صورتم يه ماهه كه روزي يه نصفه قرص دكزا با يه ليوان شير مصرف ميكنم _ولي با توجه به توضيحاتي كه خوندم ميخوام ازين ب بعد مصرف نكنم _ب نظرتون من به اين عوارضي اشاره كردين دچار ميشم يا نه؟خواهش ميكنم جواب بدين
    _________________________________________________________________
    سلام
    اگر دامادتون پزشک هستند احتمالا با توجه به شرح حال و بررسی و معاینات و شاید حتی آزمایشات به این تشخیص رسیده و دارو تجویز کرده اند. در غیر اینصورت بهتر هست با پزشک مشورت کنید

Trackbacks / Pings

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>