داروها, پزشکی نوین

چند نکته از دگزامتازون

دگزامتازوندگزا متازون یا آنطور که بعضا گفته میشود دگزا، یکی از داروهایی است که در اشکال مختلف خود (شربت، قرص، قطره، آمپول و پماد و محلولها) یکی از پرکاربردترین داروهاست و در نتیجه ابهامات و سوالات هم پیرامون آن زیاد است.

معرفی:

دگزامتازون یک دارو از دسته کورتیکو استروئید هاست. از داروهای معروف دیگر در این دسته میتوان به بتامتازون – کورتیزون – پردنیزولون و هیدروکورتیزون اشاره کرد. کورتیکو استروئیدها یا همان کورتون ها داراری اثرات گسترده ای در قسمتهای مختلف بدن هستند که این اثرات گسترده همانطور که می توانند در درمان طیف زیادی از بیماریها مفید باشند، می توانند عوارض جانبی زیادی هم به جا بگذارند.

سوالات رایج:

۱- دگزامتازون چه تاثیری در اشتها و چاق کردن دارد؟

پاسخ: دگزامتازون اشتها را زیاد میکند. علاوه بر آن از طریق ایجاد تورم در بدن شما را چاق میکند. در حقیقت یکی از عوارض استفاده زیاد از کورتون ها ایجاد تورم تدریجی در بدن و افزایش میزان چربی است که باعث پف کردن فرد شده و یا علامتی به نام Moon face  یا ماه رخ! (یعنی گرد و پف کرده شدن صورت) می شود. در نتیجه بیمار احساس میکند که چاق و قوی بنیه شده است. اماحقیقت این است که تمام کورتون ها در استفاده مکرر باعث تحلیل رفتن عضلات وپوکی استخوان می شوند.در حقیقت دگزا متازون بدن شما را رسما به یک پفک تبدیل میکند.

۲-من هر وقت سرما می خورم تا دگزا نزنم خوب نمیشوم. چرا؟

پاسخ: اثر دگزامتازون در سرماخوردگیهای رایج بیشتر علامتی است. یعنی باعث سرکوب واکنشهای ایمنی میشود و در نتیجه علائم بیماری را میپوشاند. این قضیه در سرماخوردگی های ویروسی چندان اشکالی ایجاد نمی کند، اما در سرماخوردگیهای همراه با عفونت باکتریایی (مثلا انواع تب دار یا همراه با گلودرد چرکی) با سرکوب ایمنی بدن، برای باکتریهای فرصتی را برای سازماندهی نیروها و تکثیر فراهم میکند و در نتیجه ممکن است چند روز بعد منجر به شعله ور شدن بیماری و حتی ایجاد عفونتهای شدید تنفسی شود

۳- آیا دگزامتازون می تواند در دوپینگ و تقویت استفاده شود؟

پاسخ: کورتونها می توانند نوعی حالت خوش آنی در فرد ایجاد کنند که به euphoria موسوم است. همچنین باعث تغییرات آنی در میزان قند خون میشوند و بصورت کوتاه مدت ممکن است برخی توانایی های جسمانی را افزایش دهند. البته این داروها در دراز مدت هم باعث پوکی استخوان و هم ضعف ایمنی بدن میشوند بنابراین مصرف مکرر آن حتی به قصد دوپینگ اثرات معکوس خواهد داشت.

نکته: دگزامتازون جزو داروهای ممنوع دوپینگ است.

۴-آیا مصرف دگزامتازون در دوران حاملگی مجاز است؟

پاسخ:دگزامتازون از نظر مصرف در حاملگی جزو گروه c است. یعنی نه جزو داروهای بی خطر است و نه جزو داروهای خطرناک. در صورت صلاحدید پزشک در برخی موارد میتوان با قبول برخی عوارض جانبی از این دارو استفاده کرد. مصرف خودسرانه بویژه در حاملگی کاملا ممنوع است. زیرا ممکن است باعث سرکوب غده فوق کلیه در جنین شود.

۵-من مدتهاست که با تجویز پزشک برای تسکین برخی دردهای مفصلی خود از دگزا متازون استفاده میکنم. الان احساس میکنم حال بهتری دارم. آیا میتوانم دارو را قطع کنم؟

پاسخ: یک اصل کلی در استفاده دراز مدت از کورتون داریم. میزان مصرف کورتون به تدریج زیاد میشود و موقع قطع کردن دارو هم اینکار تدریجا صورت میگیرد. قطع تدریجی بصورت افزایش فواصل مصرف و کم کردن میزان داروی مصرف در هربار استفاده است. هیچگاه مقدار زیادی از کورتون را ناگهان مصرف نکنید یا ناگهان قطع نکنید.

موارد مصرف اساسی دگزامتازون:

۱- ضد التهاب (بخصوص در بیماریهای روماتیسمی-حساسیتهای موضعی یا عمومی-کنترل عوارض بعد از جراحیهای دندان و…)

۲-کاهش ادم مغزی یا ریوی

۳-در درمان برخی اختلالات غده فوق کلیوی

۴-ونیز در بسیاری دیگر از بیماریهای بعنوان درمان اصلی یا کمکی

عوارض شایع و مهم مصرف کورتون:

در مصرف بصورت موضعی (به شکل پماد و قطره یا محلول): تحلیل رفتن پوست در استفاده دراز مدت، لکه افتادن روی پوست و خشکی پوست، تشدید عفونتهای قارچی

در مصرف سیستمیک(خوراکی یا تزریقی): سرخوشی، عوارض گوارشی، تشدید عفونت ها، بیخوابی، پوکی استخوان(در مصرف طولانی)، ضعف ایمنی ، اختلالات هورمونی (نظیر پرمویی، اختلال عادت ماهانه) اتساع شکم و گرد شدن صورت، اختلال آنزیمهای کبدی، تحلیل عضلانی، چرب شدن پوست و تشدید آکنه، تغییرات روحی (نظیر سرخوشی بیش از حد یا تحریک پذیری عصبی)

منابع:

Wikipedia

Harrison’s manual of medicine 16th edition

Katzung And Trevor Pharmacology

۱۳۴ Comments

  1. شلاله

    سلام
    من برای چاق شدن رفتم دکتر یهم دگزا وپودر گایناپ داده.به نظذتون بخورم؟
    خواهش می کنم حتما جواب بدین؟
    _________________________________________________
    به هیچ وجه دگزا رو استفاده نکنید. اما در مورد گین آپ من نظر خاصی ندارم. فکر می کنم استفاده از روشهای طبیعی تغذیه و نهایتا استفاده از ویتامینها و مکملهای مواد معدنی ( به اندازه) مطمئن تر و بهتر هست

  2. باران

    بیمار من ۶۲ سالشه و تمور مغزی دارد از نوع متساتاز!که قابلیت عمل ندارد! یک دوره ۳۰ تایی دگزا مصرف کردند (تزریق) روزی ۲ تا! البته ۲ ماه پیش
    الان تقریبا دارند هوشیاریشونو از دست می دهند ، می خواستم بدونم می تونیم باز هم از دگزا استفاده کنیم؟ و اینکه اگهه استفاده کنیم چه اتفاقی می افته؟؟؟
    بیمار قدرت بلعیدن و نوشیدن دارند ولی قدرت حرف زدنشون خیلی کم شده!
    ممنون میشم اگه راهنمایی کنید!
    ________________________________________________________
    سلام
    همانطور که می دانید در چنین مورادی نمی توان بر اساس اطلاعات محدود و مکاتبه ای اظهار نظر دقیقی داشت. اما در صورتیکه به هر دلیل ادامه درمان با دگزا لازم باشد و منافع آن (در پیشگیری از ادم مغزی یا به هر دلیل دیگری که پزشک معالج تشخیص می دهد) بیشتر از عوارض آن باشد، می توان به درمان با دگزا ادامه داد.
    با آرزوی سلامت

    • باران

      ممنونم

      • باران

        سلام وخسته نباشید
        میخواستم بدونم میشه از دگزای خوراکی به جای امپول استفاده کرد برای همین مریضی که گفتم ایشون از ۳۰ تا امپول استباده کردند البته به تدریج کم شد تا به روزی دوبار ۱/۳ رسید!ایا میشه الان از دگزا به صورت خوراکی استفاده کرد؟؟
        یک سوال دیگه هم داشتم با شرایط این بیمار ایا میشه از ارام بخش برای خواب استفاده کرد؟؟؟
        ممنونم
        ____________________________________________________________
        در چنین مواردی همونطور که عرض کردم بهتر هست با پزشک خودشون مشورت بشه. اساسا ماده موثره هر دو فرم دگزامتازون هست. اما اینکه در بیماری که افت هوشیاری داره میشه از فرم خوراکی استفاده کرد کمی جای دقت داره که باید حتما پزشک خودشون این نظر رو بدهند
        همچنین مصرف داروهای آرامبخش یا خواب آور در بیماران با کاهش هوشیاری هم چیزی هست که در بیشتر موارد توصیه نشده. اما نهایتا در بالین و بر اساس شرایط جامع بیمار تصمیم گیری میشه. مورد شما با توجه به پیچیدگیهایی که داره اصلا نباید به چنین صورتی (آنلاین) در موردش تصمیم گیری بشه و راستش فکر می کنم صرف وقت و مطالعه اینترنتی هرچند با نیت مثبت شماست. اما چاره ساز نیست و بهتره با پزشکان انکولوژیست و نورولوژیست (سرطان شناسان و پزشکان مغز) در موردش صحبت بشه

      • باران

        ممنون از راهنماییتون

  3. محراب کیا

    دکتر ممنون اطلاعات سایت زیباست
    فقط خواهشمنداست تفاوت کیفیت دارویی داخلی و خارجی هم بیان کنید
    با تشکر
    ___________________________________________________________
    متشکرم
    البته نمیشه گفت همه داروهای خارجی خوب یا بد هستند. اما داروهای بعضی شرکتهای معتبر مانند بایر، فایزر، آپوتکس، مِرک و غیره بسیار کیفیت بالایی در سطح جهان دارند. متاسفانه برخی از شرکتهای داروسازی داخلی با مشکلات فراوانی مواجه هستند که گاه باعث افت کیفیت میشه اما امیدوریم روزی بتونیم نام شرکتهای ایرانی رو هم در میان شرکتهای تولید کننده مطرح جهان ببینیم.‏

  4. ارش

    سلام
    بابت توضیحات خوب ممنون هستم

  5. مصیب کاظمی

    سلام اقای دکترمیخوام صورتم چاق بشه ایامیتونم ازقرص دگزا۵میلی گرم استفاده کنم البته وزنم متعادل هست خواهن منوراهنمایی کنید که چکارکنم
    _______________________________________________________________
    همونطور که عرض کردم اصلا نباید برای چاقی از دگزامتازون استفاده کنید. برای تغییرات جزیی در فرم صورتتون می تونید با یک پزشک متخصص پوست و زیبایی مشورت کنید

  6. بهنام

    با سلام
    مدتی پیش بعد از عصب کشی دندان دچار آبسه شدید شدم و به توصیه پزشک آنتی بیوتیک و سه روز پشت سرهم امپول دگزا تزریق کردم . دو یا سه روز بعدش حین رانندگی دچار تاری دید شدیدی شدم و مجبور به مراجعه به پزشک شدم بعد از آزمایش قند خونم ۳۷۲ شد و sgot(ast) 48 و sgot(alt) 101 و تریگلیسرید۵۲۹ شد به نظر شما دیابت دارم یا از دگزاست؟ممنون میشم راهنمایی کنید
    _______________________________________________________________________
    سلام
    تزریق سه روز پشت سر هم آمپول دگزا فقط به منظور کم کردن التهاب دندان مبنای اصولی نداره، هرچند که ممکن است عده ای از دندانپزشکان تجربی چنین چیزی رو تجویز کنند.
    این میزان دریافت کورتون ممکن هست باعث افزایش قند خون و به هم خوردن سوخت و ساز چربی برای مدت کوتاهی بشه. برای اطمینان از بودن یا نبودن چنین مشکلی بهتر هست که شما مجددا یک بار دیگه هم قند خون و چربی ناشتای خودتون رو اندازه بگیرید. همچنین ممکن هست پزشک شما برای بررسی دقیقتر آزمایشهای دیگری رو هم درخواست کنه

  7. نگین

    سلام. من یک ماه علایم سرماخوردگی داشتم دکتر گفت از حساسیت هست. ۳ تا آمبول حساسیت (بتامتازون و دگزامتزون) زدم و اسپری کرومولین سدیم . بعد از یک هفته از پریودی دوباره شدم والان بهد ۱۰ روز پاک نشدم .چیکار کنم ؟
    _____________________________________________________________
    نمی توان با اطمینان گفت که مشکل به خاطر تزریق کورتون بوده اما با توجه به میزان بالای کورتون تجویز شده احتمال دارد که کورتونها باعث اختلال در سیکل طبیعی هورمونی و بروز چنین علائمی شده اند. بهتر است قبل از هر کاری با مراجعه به پزشکتان یک سری معاینات بالینی و مرور علائم داشته باشید و شاید در صورت لزوم بررسی فعالیت هورمونی نیز مورد نیاز باشد.

  8. نگین

    سلام من به سونوگرافی رفتم . کیست ۴سات در تخمدان چپ داشتم .برای درمان حتما باید ld بخورم .قبلا می خوردم حالت تهوع داشتم درمان جایگزین است ؟ بدون دارو خوب نمی شم؟
    ______________________________________________________
    چرا . گزینه های زیادی برای درمان کیست هست و با توجه به شرایط فرد انتخاب میشن. میشه از داروهای جایگزین دیگه مثل دیان هم استفاده کرد. البته ما نمی تونیم برای شما دارو تجویز کنیم چرا که پزشک شما که علائم شما رو دیده و معاینه کرده می تونه بررسی دقیقتری از شرایطتون داشته باشه. اگه با ال دی راحت نیستید به پزشکتون اطلاع بدید تا در صورت امکان اون رو به داروی دیگه ای تغییر بده

  9. foad

    سلام
     سال نو مبارک من یک مرد ۳۲ساله هستم و
     حدود ۱۱ ماه است که سپروهپتادین و دگزا متازون مصرف می کنم
     الان یک مدتی است که بوی بدی از خودم احساس میکنم
     فقط از بغل زانوی پاهام ایا امکان دارد عوارض ین دارو باشد لطفا مراراهنمایی کنید ممنون میشوم
    ______________________________________________________
    بوی بد عرق معمولا به دلیل فعالیت باکتریها ایجاد می شود. هرچند ممکن است بعضی داروها یا مواد غذایی هم در عرق ترشح شده و باعث تغییر بوی بدن شوند. اما در این مورد به نظر می رسد عامل اصلی باکتریها باشند. هرچند استفاده از دگزامتازون می تواند با تغییراتی که در غدد عرق و چربی پوست ایجاد می کند زمینه رشد برخی باکتریها را فراهم بیاورد

  10. سارا

    سلام
    دختری هستم با وزن ۵۹ و قد ۱۶۵، با اینکه وزنم خوبه ولی صورتم بسیار لاغره . یعنی در بدنم لایه های چربی وجود داره و با اینکه استعداد چاقی هم دارم ولی صورتم به اندازه یک فرد ۴۰ کیلویی لاغر است و گونه هایم فرو رفته. دکتر تغذیه مصرف دگزامتازون را برای چاق شدن صورت تجویز کرده. نظر شما چیست؟ بسیار ممنون می شم اگر فوری پاسخ دهید.
    _______________________________________________________________________
    اگر منظورتون از دکتر تغذیه، یکی از همکاران محترم کارشناس و مشاور تغذیه هست، باید خدمتتان عرض کنم که این دسته از همکاران تنها مجاز به ارائه رژیمهای صحیح غذایی برای مراجعه کنندگان خود هستند و به هیچ وجه اجازه تجویز دارویی مانند دگزامتازون رو ندارند. با توجه به اینکه تجویز هر دارویی باید با در نظر گرفتن شرایط دقیق بیمار و تعیین وضع جسمی اون و بر اساس دانش جامع پزشکی صورت بگیره، از دید قانون و علم، تنها کسانی مجاز به تجویز دارو هستند که دارای دکترای پزشکی باشند ( به استثنای مواردی که در مورد ماماها یا دندانپزشکان برای تجویز داروهای مرتبط خودشون تعیین شده)‏

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>